ಮಂಗಳೂರು(ಕುಲಾಲ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್): ಮಣ್ಣಿನ ಘಮಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಬದುಕು ಎಂದಿಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರಿನ ಹಸಿರು ಪರಿಸರ, ಕೊಡಗಿನ ಮಂಜಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೆಲವು ಗಡಿಭಾಗಗಳ ಮಣ್ಣಿನ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಜೀವಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದೇ ‘ಕುಂಬಾರ ಭಾಷೆ’. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲ; ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮಡಕೆ-ಕುಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡೆದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡಿದ ಕರಕುಶಲ ಕಸುಬುದಾರರ ಉಸಿರು, ಅವರ ನೋವು-ನಲಿವುಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆ. ಕನ್ನಡದ ಸೌಮ್ಯತೆ, ತುಳುವಿನ ಆಪ್ತತೆ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂನ ಲಯಬದ್ಧತೆಯ ಅಪರೂಪದ ಮಿಶ್ರಣದಂತಿರುವ ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉಪಭಾಷೆ, ಕುಂಬಾರ ಜನಾಂಗದವರ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಕಾಲದ ಚಕ್ರ ಉರುಳಿದಂತೆ ಈ ಸುಂದರ ಭಾಷೆಯ ಹಣೆಬರಹ ಮಸುಕಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧಕರ ಮಡಿಲಲ್ಲಾಗಲಿ ಈ ಭಾಷೆಯ ಕುರಿತು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಾದನೀಯ ಸಂಗತಿ. ಒಂದು ಭಾಷೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜನರ ನಾಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಲಿಯುತ್ತಿರಬೇಕು, ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿರಬೇಕು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಆಧುನಿಕತೆಯ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಈ ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹಿರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಈ ಭಾಷೆಯೂ ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾಷೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೇ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಕತ್ತಲೆಯ ನಡುವೆ, ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕುಂಬಾರ ಜನಾಂಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಶಾಕಿರಣ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ‘ಕುಲಾಲ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್’ ಜಾಲತಾಣವು ಈ ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಕೆಲವೊಂದು ಅಪರೂಪದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿದಂತಾಯಿತು. ಭಾಷೆಯ ಮಧುರತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಹೊಸ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಚಿಗುರಿಸಿತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಹಂಬಲ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನದಲ್ಲೂ ಮನೆಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೇಗ ನೀಡಿದ್ದು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಮೂಲದ ಶೋಭಾ ಕುಂಬಾರ ಅವರ ವೀಡಿಯೋ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ವ್ಲಾಗ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶೋಭಾ ಅವರು, ಸಮಾಜದ ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾದ ಕುಂಬಾರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ವೀಡಿಯೋ ಮಾಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಆ ಮುಗ್ಧ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ್ದ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ತಟ್ಟಿ, ಭಾರೀ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ‘ಕುಂಬಾರ ಭಾಷೆ’ಯ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ವ್ಲಾಗರ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ, ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷೆಗೆ ಹೊಸ ಯುವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಿದರು.
ಈ ಭಾಷೆಯ ಆಳವಾದ ಸೊಗಡು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರಬೇಕೆಂಬ ‘ಕುಲಾಲ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ರೇಡಿಯೋ ನಿನಾದ’ ಎಫ್ಎಂ ವಾಹಿನಿಯು, ಕುಂಬಾರ ಸಮುದಾಯದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕವಿ ಚಂದ್ರಹಾಸ ಕುಂಬಾರ ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಂಬಾರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಈ ರೇಡಿಯೋ ಸಂದರ್ಶನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧ್ವನಿಯಾಗಿರದೆ, ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಇಡೀ ಜನಾಂಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಟ್ಟ ಆಶಾದಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣನ್ನು ಮಡಕೆಯಾಗಿಸುವ ಕಲೆಯ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ, ಆ ಮಣ್ಣಿನ ಭಾಷೆಯೂ ಅಮರವಾಗಲಿ ಎಂಬುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ದಿನೇಶ್ ಬಂಗೇರ ಇರ್ವತ್ತೂರು (ಸಂಪಾದಕರು, ಕುಲಾಲ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್, 17 May 2026)
